 |
Contact |
| Interview in HUMANIST | |||
PSYCHOLOGE INGEBORG BOSCH OVER OMGAAN MET PIJN:
“Ons bewustzijn houdt ons telkens voor de gek” Psychologe Ingeborg Bosch ontwikkelde een therapeutische
methode met als doel het heden te ervaren zonder de frustraties en neuroses die
men eerder heeft opgelopen. Veel uit het dagelijkse leven wordt volgens haar bepaald
door de echo van verdrongen, pijnlijke gebeurtenissen uit het verleden. Tekst Piet Winkelaar Foto's Leendert Jansen  U
noemt uw benadering of methode ‘Past Reality Integration’ (PRI). Wat houdt die werkwijze
in?Het is een bewustzijnleer die je heel concreet en praktisch — zonder vage termen of zweverig gedoe — leert om bewust te leven in het nu. PRI bestaat uit leren jezelf te observeren zodat duidelijk wordt op welke momenten je het heden niet waarneemt voor wat het is, maar de wereld ziet vanuit een vertekende waarneming. Vanuit die vertekening, die rechtstreeks afkomstig is van pijnlijke en onze ontwikkeling bepalende ervaringen uit onze jeugd, reageren we op de gebeurtenissen in het heden waardoor een soort self fulfilling prophecy ontstaat. We creren op deze manier als het ware precies datgene wat we proberen te vermijden en wat niet is. Anders gezegd: we denken het heden waar te nemen, maar eigenlijk zien we vooral het verleden. Past Reality Integration (PRI) omvat een specifiek stappenplan dat erop gericht is iemand te bevrijden van de destructieve overlevingsmechanismen die hem gevangen houden in een tevergeefs en onbewust gevecht met het verleden door die mechanismen bloot te leggen en te voelen welke pijnlijke ervaringen erachter schuil gaan. Waarin verschilt deze benadering van andere vormen van psychologie, van andere therapien of methodieken? Een fundamenteel verschil is dat PRI ons leert dat what you see is not what you get. We denken dat onze gevoelens door het heden worden veroorzaakt, maar feitelijk zijn het afweerreacties tegen gebeurtenissen die allang voorbij zijn. Kortom, ons bewustzijn houdt ons telkens voor de gek. Het legt ons aan de lopende band in de luren. Het belangrijkste gevolg is dat we denken dat de oorzaak en dus ook de oplossing van onze problemen in het heden te vinden is. Dat is echter een grote illusie. Zelfs met een andere partner, een andere baan, andere superieuren, medewerkers of een ander huis en andere vrienden zullen we telkens dezelfde problemen blijven tegenkomen en zullen dezelfde gevoelens ons blijven dwarszitten. ‘IDENTITEIT IN DE ZIN VAN “ZO BEN IK (NU EENMAAL)” IS EEN ILLUSIE’ In een van uw boeken schrijft u dat het wijdverspreide misbruik van alcohol en drugs, het hoge gebruik van psychofarmaca en ook het snel kwaad worden of gerriteerd raken gevolgen zijn van een onverwerkt verleden, van het ontkennen of verdringen van vroegere pijn.  Ja,
dat gebeurt door een confrontatie met een symbool van die oude verdrongen pijn.
Dat symbool haalt de oude pijn naar boven, maar in plaats van die te voelen en vooral:
te weten dat die oud is en niet door iets in het heden wordt veroorzaakt, komt er
afweer boven bijvoorbeeld in de vorm van woede of irritatie. Iedere keer dat we
onszelf wijs maken dat boos zijn of gerriteerd raken een gezonde manier is om de
situatie aan te pakken, zijn we in werkelijkheid bezig onze ontkenning van de ware
oorzaak te versterken. En hoe groter die ontkenning, hoe meer schade we ons zelf
eigenlijk berokkenen. Het bedekt de ware gevoelens die zouden moeten worden toegelaten.Dus het is niet noodzakelijk om die vroegere ervaringen te onderkennen en een plaats te geven om die weer opnieuw te beleven, zoals bijvoorbeeld de bekende psychiater Janov met zijn ‘primal pain’ stelt? Ik geloof niet in het herbeleven van pijn, dat impliceert immers dat we hem al beleefd hebben. We hebben de pijn juist moeten verdringen en deze pijn toelaten houdt dus in dat we hem voor het eerst beleven. Wel denk ik dat het nodig is om te voelen dat het toelaten van de pijn die we een leven lang bij ons dragen ons geen schade toebrengt en om te gaan beseffen dat de pijn uit een ver verleden stamt. Dan wordt die pijn — die erg groot is — minder bedreigend en kunnen we ook in het heden open staan voor wat op ons pad komt. Het verleden is een belangrijk deel van iemands identiteit. Het lijkt me geen sinecure daar een deel van te willen veranderen. Je moet dan bijna een deel van je identiteit inleveren. Het verleden veranderen is niet alleen onmogelijk, het hoeft gelukkig ook niet meer want het is voorbij en we hebben het overleefd. Wel is de angst ‘jezelf of ‘je identiteit’ te verliezen een angst die dikwijls wordt ervaren door mensen die aan het begin van een PRI-proces staan. Dit soort gevoelens duidt op de angst die het toelaten van omvangrijke oude gevoelens altijd met zich meebrengt: ‘ik verlies veel, mezelf, mijn zijn, mijn identiteit, mijn leven’, noem maar op. Feitelijk gebeurt dit allemaal niet en is er ‘slechts’ sprake van een bevrijding, een verlies van allerlei illusies met destructieve gevolgen voor ons dagelijks leven waarin men gevangen zat zonder het te weten! ‘IK GELOOF NIET IN HET HERBELEVEN VAN PIJN’ Vanuit bepaalde vormen van boeddhisme gezien is de eigen identiteit ook een illusie en ligt de oorzaak van veel lijden in het niet kunnen loslaten van wat je meemaakt en van wat je bent. Begrijp ik het goed dat u hierop amendeert en dat het in uw benadering niet over loslaten maar over toelaten gaat?  Identiteit in de zin van ‘zo ben ik (nu eenmaal)’ is ook in mijn ogen een illusie, een vorm van afweer waarmee we ons hebben gedentificeerd om te overleven. ‘Loslaten’ van lijden daarentegen is in mijn ogen echter iets onmogelijks. Een vogel kun je loslaten door de deur van zijn kooi open te zetten. Hij zal wegvliegen. Oude verdrongen pijn daarentegen zit verankerd in ons lichaam en kan slechts toegelaten worden: erkend en herkend worden. Wegvliegen zal ze niet. Maar dat is ook niet nodig. Er is in principe genoeg plaats om onze persoonlijke geschiedenis — hoe pijnlijk ook — in emotioneel onvervalste vorm bij ons te dragen. Dan zal ze precies dat zijn: geschiedenis in plaats van een ongedefinieerde pijn waar we ons in het heden met behulp van allerlei destructieve afweermechanismen tevergeefs tegen proberen te verweren. Kunnen we onze geschiedenis wel in onvervalste vorm bij ons dragen? Is het niet zo dat onze persoonlijke geschiedenis voortdurend verandert, dat die, zoals elke geschiedenis, telkens weer moet worden herschreven, omdat wanneer het heden verandert ook het verleden in een ander daglicht komt te staan? Dit is wellicht zo vanuit een filosofisch standpunt bezien. Daar zal ik geen uitspraak over doen. Wat ik echter in de praktijk zie, is dat bewuste herinneringen — feiten die men zich herinnert — sterk benvloedbaar en daardoor ook veranderbaar zijn. Bijvoorbeeld dat met de tijd alles dat achter ons ligt mooier lijkt te worden: vroeger was het allemaal veel beter. Dat is natuurlijk onzin. Het geeft goed aan hoe onbetrouwbaar dit bewuste geheugen is — ook wel het expliciete geheugen genoemd. In PRI werken we daar dan ook niet mee. We praten niet over het verleden, op die manier krijg je immers alleen toegang tot dit onbetrouwbare expliciete geheugen, ‘BEWUSTE HERINNERINGEN ZIJN STERK BENVLOEDBAAR’ waar de verdrongen oude pijn bovendien niet terug te vinden is. Hier tegen over staat het impliciete geheugen, het geheugen dat in mijn ervaring telkens weer feilloos de emotionele waarheid vertelt van het kind dat we waren. Die emotionele waarheid zit opgeslagen in ons lichaam en manifesteert zich gecodeerd in ons doen, denken en voelen. PRI geeft mensen de sleutel om deze waarheid te decoderen en daarmee toeloskomengang te krijgen tot dat wat in het impliciete geheugen ligt opgeslagen. Dit kan vervolgens gexpliciteerd worden (toe laten en benoemen van wat verdrongen was), waardoor de emotionele pijn en de afweer daartegen van het heden loskomen en verbonden kunnen worden met hun werkelijke oorsprong — het verleden. Uiteindelijk zullen we het heden dan kunnen beleven voor wat het werkelijk is: meestal verrassend onbelast. Hoe bent u tot die eigen benadering gekomen? PRI is een directe afspiegeling van die benaderingen en filosofien die op mijn ontwikkeling diepe sporen hebben achtergelaten. In chronologische volgorde: Krishnamurti (vanaf mijn 15e), Oosterse filosofien, met name Zen-Boeddhisme, Taosme, Advaita Vedanta, Behaviorisme (psychologie afstudeeronderzoek), Alice Miller, en Jean Jenson/Primal therapie.
|
| PRI nieuws |
DVD over PRIDe DVD Een kennismaking met PRI is via deze website te bestellen. Op deze DVD vindt u een komplete uitleg over PRI door Ingeborg Bosch, een interview, een oefening en ... >>> |
Zoek in PRI: |
| Copyright 2010 Past Reality Integration B.V. | donderdag 9 september 2010 | Gepubliceerd: donderdag 2 september 2010 13:59:34 |